نقش اینترنت در فروکش کردن جنبش‌های اجتماعی

دکتر رحیم خستو، مرضیه حدادی، عمار اسلامخواه   ص ۷۵

چکیده

دانشمندان علوم اجتماعی، تا کنون تصور می‌کردند که گسترش استفاده از شبکه‌های اجتماعی، می‌تواند نقش بسیار مثبتی در افزایش شتاب جنبش‌های اجتماعی ایفا کرده و درصد موفقیت آنها را به نحو چشمگیری با فراخوان‌های گسترده‌ی توده‌ی مردم در مقابل دولت تضمین کند. هرچند در گذشته نخبگان جنبش‌ها با استفاده از شبکه‌های اطلاع‌رسانی سنتی با سرعت کم و هزینه بالا به بسیج عمومی مردم می‌پرداختند، ولی با روی کار آمدن رسانه‌های جدید، گسترده و در دسترس عموم علاوه بر سرعت بسیار بالا در اطلاع‌رسانی هزینه‌های این امر نیز به‌ طور چشم‌گیری کاهش پیدا کرد. اما استفاده از این رسانه‌ها، در بعضی موارد مسیر جنبش اجتماعی را تغییر داده و خود به‌عنوان آفت نمود پیدا کرده است. نمونه مورد بررسی این پژوهش جنبش سبز ایران در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ است که با گذر زمان به‌ جای اینکه رسانه‌های جدید به فراخوان بیشتر و بسیج مردمی‌ کمک کنند، خود به عاملی منفی در به نتیجه رسیدن اهداف جنبش تبدیل شده است. یکی از سایت‌های اشتراک‌گذاری محتوا در سال‌های ۸۸ سایت بالاترین بود. این سایت علاوه بر اینکه مکانی برای اشتراک گذاری اخبار مهم توسط کاربران فعال ایرانی به شمار می‌آمد به طور ضمنی شبکه‌ای اجتماعی مابین کاربران و اخبار منتشر شده در خود ایجاد می‌کرد. در این مقاله بر روی ویژگی‌ها و ساختار رفتاری شبکه اجتماعی نهفته در سایت بالاترین پرداخته می‌شود. برای این منظور ابتدا اخبار منتشر شده در بازه‌ی زمانی مورد مطالعه این پژوهش، ۱۹خرداد تا ۲۲ بهمن ۱۳۸۸ جمع‌آوری شده و سپس توسط یکی از ابزارهای تحلیل شبکه اجتماعی، گراف حاصل شده از مجموعه داده واقعی از این شبکه ترسیم شده است. با مطالعه الگوی رفتاری اشتراک‌گذاری اخبار بر روی این شبکه اشتراک خبر و نیز تطبیق آن با وقایع در محیط حقیقی تأثیر منفی رسانه‌های اجتماعی بر جنبش‌های اجتماعی تأیید گردید.

واژگان کلیدی: اینترنت، شبکه‌های اجتماعی، جنبش اجتماعی، تحلیل شبکه اجتماعی، سایت بالاترین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *