مستند در خبر

دكتر علي اصغر غلامرضايي، دكتر محمود احمدي افزادي، حكيمه برهمن   ص ۵

چکیده

در عصر حاضر، رسانه ها هريك، براي ارسال پيام مورد نظر و دست يافتن به هدف ترسيم شده، به شيوه هايي دست مييازند. شايد يكي از پذيرفته شده ترين اين شيوه ها، «مستند» يعني جمع آوري اسناد تصويري (در تلويزيون) براي اقناع مخاطب و ارضاي نياز آگاهيبخشي به اوست. بر همين اساس شبكه هاي خبري در جهان، مستندهايي با موضوع هايي از جوامع مختلف توليد و پخش ميكنند تا مخاطبان را به سمت هدف خود سوق دهند. در سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران نيز مستندسازي براي خبر مورد توجه قرار گرفته كه به مستند خبري شهرت يافته، اما به نظر ميرسيد، چارچوبي براي چنين مستندهايي تعريف نشده است و در انگاره سازي ها آنطور كه بايد هدفي دنبال نشده ويا نتوانسته است شكلدهي درستي از هدف داشته باشد.
در اين پژوهش كه به دليل كيفي بودن فرضيه اي از پيش تعيين شده ندارد، علاوه بر مطالعه كتابخانه اي از روش مصاحبه عميق استفاده و برهمين اساس با ۷۰ كارشناس و دست اندركار داخلي و خارجي حوزه هاي «خبر»و«مستند» (۴۰ كارشناس داخلي و ۳۰ كارشناسي خارجي در ۱۸ كشور از طريق ايميل)به صورت باز گفتوگو شده است.) يافته هاي پژوهش نشان مي دهد؛ درباره «مستند خبري» – (عنوان مطرح در رسانه ملي) – در بين دست اندركاران داخلي سه نظر وجود دارد : گروهي كه « مستند خبري» را عبارتي جعلي و تركيبي زائد و غير قابل قبول براي خبرهاي غير واقعي كه پخش مي شود ، مي دانند. گروه دوم ، توليد «مستند خبري» را غير ممكن بيان كرده اند. گروه سوم، « خبر» را «مستند» نمي دانند و مستندسازي در خبر را ضروري مي دانند. دست اندركاران خارجي حوزه هاي خبر و مستند نيز تاكيد مي كنند؛ اصطلاح «مستند خبري» نامتعادل و غير رايج است. و مي گويند؛ به مسنتدهايي كه از شبكه هاي خبري بين المللي پخش مي شودCurrent Affairs Documentary گفته مي شود.
پژوهش به اين نتيجه رسيده است كه « مستند خبري» معناي عيني ندارد. اما با توجه به تغيير در فضاي خبر و ضرورت مستند سازي عنوان «مستند در خبر» پيشنهاد و سعي شده است علاوه بر ارائه تعريف و چارچوبي تقريباً كاربردي براي سيماي جمهوري اسلامي ايران، دو نظريه؛ يكي درباره «مستند در خبر»- كه بعد خبري آن را جلوه بيشتري مي بخشد – و ديگري درباره «واقعيت»- كه باور مخاطب را افزايش مي دهد- مطرح شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *